środa, 23 października 2019

INNI SURMOWIE

W trakcie poszukiwań ( kolejny raz podkreślam – zasługi Pani „megi)  trafiałem na różne źródła (rejestry zapiski, dokumenty carskich urzędów) dotyczące Surmów. Być może to członkowie rodziny – albo nie. Ale niewątpliwie łączy nas to nazwisko, zatem postanowiłem wpisać ich do tej opowieści – z nieśmiałą nadzieją, że pomoże to innym poszukiwaczom albo mnie w odnalezieniu kolejnych krewnych. Oto ich wykaz:

1.Franciszek Surma, ur. 1847 w Poraju- zesłaniec , do powstania styczniowego poszedł w wieku 16
Tej osobie muszę poświęcić nieco więcej czasu. Z różnych dociekań można mieć absolutną pewność, że to syn Andrzeja z Koziegłówek. Andrzej mieszkał później w Poraju.  Moja hipoteza jest następująca: We wsi Koziegłówki k/ Poraja w 1827 roku rodzi się Jędrzej ( Andrzej) Surma ( Szurma). Do pracy na roli zamiłowania nie miał, zatem ojciec oddał go do „terminu” aby wyuczył się na krawca. Przydatna umiejętność bowiem imając się różnych zajęć – na końcu zajął się właśnie krawiectwem. W 1843 roku Jędrzej Szurma jako 21-latek zawiera związek małżeński z Katarzyną Iwańską z Pieca Małońskiego (obecnie Masłońskie – Natalin).Z tego związku po 4 latach rodzi się w 18 47 roku pierworodny Franciszek a w latach następnych kolejne dzieci.
Franciszek w moich rozważaniach ma szczególne miejsce. Otóż kiedy w 1863 roku wybucha powstanie styczniowe, mając lat 16 lat- idzie w las wraz z innymi.  Zostaje wzięty do niewoli w jednej z potyczek  a po krótkiej odsiadce skazany na dożywotnie zesłanie w Syberii. Pędzi życie katorżnika do 17 kwietnia 1892 roku, kiedy to  specjalnym  manifestem car Aleksander III ogłosił masową amnestię.  Po 28 latach Franciszek wraca do Koziegłówek i stara się ułożyć swoje życie. Być może schronienie znalazł w domu niezamężnej Agnieszki Michalik, która wychowywała nieślubną Anielę, córkę  Andrzeja Surmy, jego ojca. Ojciec do świętych nie należał  i w 1886 roku przyszło na świat jego dziecko, które uznał , co znajduje odzwierciedlenia  w akcie chrztu.Karolina z Iwańskich, żona Andrzeja  jakoś ten fakt przebolała  i trwała przy mężu do zgonu w 1895 r.  Andrzej po śmierci przeprowadził się z Ostrężnika do Poraja. Być może ojciec podczas spotkań z Franciszkiem sugeruje związek z Agnieszką. Franciszek liczący sobie wówczas 45 lat, bez środków do życia – nie jest partią dla panienek  lub wolnych kobiet w okolicy. Decyduje się zatem aby po 2 latach sformalizować związek i wychowywać także swoją przyrodnią siostrę. Ojciec Andrzej  wspomagał  rodzinę aż do śmierci, która nastąpiła w 1903 roku w Poraju.

Ja mam jakieś dziwne przeczucie, że Andrzej może być spowinowacony z dziadkiem Aleksandrem. Że to do niego  przyjechał  uczyć się na krawca. Skoro tak- to słyszał o jego synu Franciszku – powstańcu, którego zesłano na Sybir. Być może to kształtowało u młodego Aleksandra poczucie rodzinnej krzywdy- która potem przekształciła się w chęć zamanifestowania nienawiści do zaborcy. Może przez to wypowiedział owe buntownicze słowa, że sam mógłby zabić cara. Może zrobił coś więcej. Coś co skutkowało wieloletnim więzieniem a potem wyrokiem zesłania na Syberię. Może to samo poczucie krzywdy i nienawiści, patriotyzm – tkwiło i u innych poniżej wspomnianych Surmów, skoro czynnie sprzeciwiali się zaborcy i za to cierpieli. Jeśli tak- to dzisiaj w imieniu wszystkich noszących to nazwisko wołam- CZEŚĆ ICH PAMIĘCI !\

2.Surma ( brak imienia) – powstaniec  1863 i zesłaniec . W 1922 roku wrócił do Polski z 5 synami. Za zasługi otrzymał 83 ha ziemi. Osiedlił się w m. Konińsk pod Sarnami na Wołyniu  ( historia opisana w książce Józef Sobiesiak, Ryszard Jegorow – Ziemia płonie, Wyd. MON, Warszawa 1961, 1964)

3.Adam Surma.W pewien sposób przewijał się w życiu naszej rodziny.Osadzony najpierw w więzieniu i prawdopodobnie zesłany.( akt urodzenia jego dziecka:  Działo się w par. Potok Złoty 17/29/11/1896 o 13.00 pojawiła się Konstancja Frukacz (z Surmów – siostra Adama) lat 50 akuszerka w obecności Szymona Szczepanika 30 lat i Franciszka Kota 60 lat rolników z Ostrężnicy i przedstawiła nam  dziecko płci męskiej urodzonego w tejże wsi 27.11.1896 z Adama Surmy mającego 28 lat przebywającego w więzieniu w mieście Piotrków  Trybunalski? I jego żony Marianny Gryl. Dziecku dano na imię Adam.

4.Surma Vladimir Adamovich  (1925 Krasnojarsk) Być może syn Adama. Los byłby przewrotny. Ojciec walczy z zaborcą rosyjskim- syn staje się zasłużonym żołnierzem Armii Czerwonej.
(Starszy sierżant, w Armii Czerwonej od 1943 r. Członek Wielkiej Wojny Ojczyźnianej na 2. froncie ukraińskim. Nagrodzony:  Order Chwały III stopnia, i II stopnia,  medal "Za zwycięstwo nad Niemcami".
Demobilizowany z wojska w 1946 r)


5. Augustyn Surma


6. Franc Surma



7. Aleksander Surma



Brak komentarzy:

Prześlij komentarz